http://hdl.handle.net/11728/11495 Τμήμα Ιστορίας, Πολιτικών και Διεθνών Σπουδών 2026-03-22T14:12:34Z http://hdl.handle.net/11728/13236 Η Συνθήκη του Μααστριχτ και η σημασία της Πλιάκας, Νικόλαος Η Συνθήκη του Μάαστριχτ που υπογράφτηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1992, αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Ήταν η Συνθήκη που δημιούργησε την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως μετεξέλιξη των προσπαθειών για ολοκλήρωση στην Ευρώπη, οι οποίες ξεκινήσαν μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σκοπός ήταν η εγκαθίδρυση μίας οικονομικής και πολιτικής ένωσης μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με προβλέψεις και για μεγαλύτερη διεύρυνση. Βασικό κομμάτι της αποτελούσε η Οικονομική και Νομισματική Ένωση και η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος, του Ευρώ. Παράλληλα με τα προβλήματα που επέλυε, περιλάμβανε και μία σειρά από ατέλειες, οι οποίες φαινόταν ότι μπορεί να αποτελέσουν την εστία μελλοντικών θεσμικών κρίσεων. Επιπλέον, η Συνθήκη περιλάμβανε την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, που αποτέλεσε τη θεσμική απαρχή μίας προσπάθειας για την εμπέδωση μίας πραγματικά κοινής εξωτερικής πολιτικής και συνεπώς, μίας πολιτικής ένωσης. Αυτός ο στόχος δεν επετεύχθη εξ ολοκλήρου. Τέλος, περιλάμβανε ρυθμίσεις για τις εσωτερικές και δικαστικές υποθέσεις, οι οποίες ρύθμιζαν τις εσωτερικές λειτουργίες της Ένωσης, ειδικά στο επίπεδο των πολιτών. Η σημασία της Συνθήκης του Μάαστριχτ είναι πολύ μεγάλη για την Ευρώπη, καθώς η κοινή πορεία των κρατών που συναποτέλεσαν την Ένωση, έκτοτε πήρε νέα τροπή. 2022-05-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/13235 Η ισλαμιστική ριζοσπαστικοποίηση εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων της Μεγάλης Βρετανίας και της Σαουδικής Αραβίας και η συγκριτική ανάλυση αυτών Πούλιου, Ελευθερία Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης και τρόπους αντιμετώπισής του, εστιάζοντας στο σωφρονιστικό περιβάλλον. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση δύο διαφορετικών πολιτικών και θρησκευτικών συστημάτων, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σαουδικής Αραβίας, δίνεται η δυνατότητα να διερευνηθούν οι θεσμικοί, κοινωνικοί και ιδεολογικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ριζοσπαστικοποίησης, όπως επίσης και οι στρατηγικές και τα προγράμματα που ακολουθούνται για τη πρόληψη και την αποριζοσπαστικοποίση των κρατουμένων. Η μελέτη έχει βασιστεί σε βιβλιογραφική έρευνα δευτερογενών πηγών και περιλαμβάνει επιστημονικά άρθρα, επίσημες εκθέσεις και εκθέσεις από κυβερνητικές πηγές. Η συγκριτική μεθοδολογία επέτρεψε να μελετηθούν οι δύο περιπτώσεις με σκοπό να εξαχθούν συμπεράσματα αναφορικά με τα κοινά και τις ομοιότητες μεταξύ τους, πάντα στη βάση των διαφορετικών κοινωνικών και πολιτικών πλαισίων τους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο η ριζοσπαστικοποίηση συνδέεται κυρίως με πολιτισμικές συγκρούσεις, κρίσεις ταυτότητας και κοινωνική αποξένωση, ενώ στη Σαουδική Αραβία πηγάζει από ακραίες θρησκευτικές ερμηνείες και πολιτικές αντιπαραθέσεις εντός ενός ήδη αυστηρού θρησκευτικού συστήματος. Αντίστοιχα, τα μοντέλα αντιμετώπισης διαφέρουν σημαντικά: το Ηνωμένο Βασίλειο δίνει έμφαση σε κατασταλτικά και ελεγκτικά μέτρα, ενώ η Σαουδική Αραβία εφαρμόζει ένα πιο ολιστικό πρόγραμμα (Munasaha) που συνδυάζει θεολογική καθοδήγηση, ψυχολογική στήριξη και κοινωνική επανένταξη. Συνολικά, η έρευνα καταλήγει ότι η αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης απαιτεί προσαρμογή στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας και δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα ενιαίο, καθολικό μοντέλο. ENGLISH ABSTRACT This dissertation examines the phenomenon of Islamist radicalization and the ways to address it, focusing on the prison environment. Through a comparative analysis of two different political and religious systems —the United Kingdom and Saudi Arabia— it explores the institutional, social, and ideological factors that contribute to the development of radicalization, as well as the strategies and programs implemented for the prevention and de-radicalization of inmates. The study is based on a literature review of secondary sources, including scholarly articles, official reports, and government publications. The comparative methodology made it possible to study the two cases side-by-side in order to draw conclusions about their similarities and differences, always in relation to their distinct social and political contexts. Findings show that in the United Kingdom, radicalization is mainly linked to cultural conflicts, identity crises, and social alienation, whereas in Saudi Arabia it stems from extreme religious interpretations and political disputes within an already strict religious system. Similarly, the approaches to addressing the issue differ significantly: the United Kingdom emphasizes repressive and control measures, while Saudi Arabia implements a more holistic program (Munasaha) that combines theological guidance, psychological support, and social reintegration. Overall, the research concludes that effective prevention and counter-radicalization require adaptation to the specific circumstances of each country and cannot rely on a single, universal model. 2025-08-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/13228 Πρωτεύουσες Μητροπολιτικές Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο ρόλος τους στην Ευρωπαϊκή Συνοχή και Ολοκλήρωση Ταράνη, Παρασκευή Η μεταπτυχιακή διατριβή της Παρασκευής Ταράνη εξετάζει τον ρόλο των Πρωτευουσών Μητροπολιτικών περιφερειών (ΠΜΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και την συμβολή τους στην ευρωπαϊκή συνοχή και ολοκλήρωση. Αναγνωρίζοντας τη σημασία τους ως οικονομικά κέντρα και κέντρα γνώσης και καινοτομίας, η συγγραφέας θέτει ως κεντρικό ερώτημα αν οι ΠΜΠ επιτυγχάνουν μεγαλύτερη συνοχή και σύγκλιση από άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες και, κατά συνέπεια, αν συμβάλλουν ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή εδαφική ενότητα και στην ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών πολιτικών – κυρίως των πολιτικών εδαφικής συνοχής. Η εργασία υπογραμμίζει ότι οι ΠΜΠ δεν αποτελούν απλώς εθνικούς αναπτυξιακούς πόλους, αλλά διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς αποτελούν έδρες σημαντικών θεσμών, τόπους καινοτομίας και κόμβους διεθνών σχέσεων. Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι ΠΜΠ ενσωματώνουν τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όντας εστίες δυναμικής ανάπτυξης αλλά και σημείων έντονων κοινωνικών και οικονομικών αντιθέσεων. Η εργασία αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται το πλαίσιο της έρευνας, οι στόχοι, τα ερευνητικά ερωτήματα και η μεθοδολογία, ενώ επισημαίνεται η συμβολή της μελέτης στην επιστημονική συζήτηση. Το δεύτερο κεφάλαιο εστιάζει στη θεωρητική διερεύνηση των εννοιών της χωρικής συγκέντρωσης καθώς είναι αυτή η διαδικασία που γέννησε τις σύγχρονες πόλεις συνδέοντας αυτές τις θεωρητικές βάσεις με τις σύγχρονες πολιτικές ολοκλήρωσης στην ΕΕ. Το τρίτο κεφάλαιο αποτελεί τον πυρήνα της εμπειρικής ανάλυσης και εξετάζει δείκτες ανάπτυξης των ΠΜΠ ως Περιφέρειες επιπέδου NUTS3 χρησιμοποιώντας στατιστικά δεδομένα της Eurostat. Το τέταρτο κεφάλαιο συνοψίζει τα ευρήματα, καταγράφει προτάσεις στρατηγικής και αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του ρόλου των ΠΜΠ στο ευρωπαϊκό σύστημα. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν μέτρα όπως η ενίσχυση της συμμετοχής των ΠΜΠ στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων για την ενίσχυση της πράσινης μετάβασης και της ψηφιακής καινοτομίας, καθώς και μέτρα ανάπτυξης στοχευμένων πολιτικών για τη μείωση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Η παρούσα εργασία τονίζει ότι οι ΠΜΠ δεν είναι απλώς «μηχανές ανάπτυξης», αλλά κρίσιμες για την επίτευξη μιας πιο ισορροπημένης και αλληλέγγυας Ευρώπης. Η εργασία επισημαίνει ότι, παρόλο που οι ΠΜΠ συνεισφέρουν περίπου 10 τα δύο τρίτα του πληθυσμού και το 72% του ΑΕΠ της ΕΕ, συχνά παραγνωρίζο νται στις ευρωπαϊκές πολιτικές συνοχής, γεγονός που περιορίζει τον δυναμισμό τους και την συμβολή τους στην ευρωπαϊκή συνοχή και ολοκλήρωση. Η καινοτομία της μελέτης έγκειται στη χαρτογράφηση των επιδόσεων των ΠΜΠ σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες, καθώς και στην ανάδειξη της ιδιαίτερης συνεισφοράς τους στη συνοχή και την ολοκλήρωση της ΕΕ. Η συγγραφέας επισημαίνει την ανάγκη αναγνώρισης της «μητροπολιτικής διάστασης» και την υιοθέτηση πιο ευέλικτων και προσαρμοσμένων εργαλείων πολιτικής συνοχής που να ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ανάγκες και προκλήσεις κάθε ΠΜΠ. Συνολικά, η μεταπτυχιακή διατριβή της Παρασκευής Ταράνη αποτελεί μια προσπάθεια συμβολής στη βιβλιογραφία για τον ρόλο των Μητροπολιτικών Περιφερειών και θέτει ερωτήματα για μελλοντικές μελέτες και συζητήσεις γύρω από την διακυβέρνηση των μητροπολιτικών περιοχών, την περιφερειακή ανάπτυξη και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. ENGLISH ABSTRACT The Master Thesis by Paraskevi Tarani examines the role of the Metropolitan Capitals (MC) of the European Union (EU) in shaping European cohesion and integration. Recognizing their importance as economic hubs and centers of knowledge and innovation, the author poses the central question of whether PMRs achieve greater cohesion and convergence compared to other European regions and, consequently, whether they contribute significantly to European territorial unity and the implementation of European policies - especially those concerning territorial cohesion. The thesis emphasizes that MCs are not merely national development poles but also play a crucial role at the European level, as they host important institu tions, are centers of innovation, and function as nodes of international relations. The author argues that MCs integrate both the opportunities and challenges of European integration, serving as hubs of dynamic growth as well as sites of acute social and economic contrasts. The Thesis is organized into four chapters. The first chapter presents the re search framework, objectives, aims, research questions, and research method ology, while also highlighting the study’s contribution to the scientific debate. The second chapter focuses on the theoretical exploration of spatial concentra tion as the process that gave birth to modern cities, linking these theoretical foundations to contemporary integration policies within the EU. The third chap ter forms the core of the empirical analysis, examining development indicators of MCs as NUTS3 regions using statistical data by EUROSTAT. The fourth chapter summarizes the findings, proposes strategic recommendations, and emphasizes the need for further strengthening the role of MCs within the Euro pean system. Recommendations include measures such as increasing MCs involvement in the design of European cohesion policy, leveraging European resources to support the green transition and digital innovation, and developing targeted policies to reduce intra-regional disparities. This thesis underscores that MCs are not simply “growth machines” but are critical for achieving a more balanced and cohesive Europe. It highlights that although MCs contribute roughly two-thirds of the EU’s population and 72% of its GDP, they are often overlooked in European cohesion policies - a fact that limits their dynamism and their contribution to European cohesion and 12 integration. The innovation of this study lies in mapping MCs’ performance in relation to the rest of European regions and in highlighting their unique contribution to EU co hesion and integration. The author points out the need to recognize this “met ropolitan dimension” and to adopt more flexible and tailored cohesion policy tools that can address the diverse needs and challenges of each MC. Overall, Paraskevi Tarani’s Master’s thesis is an effort to contribute to the liter ature on the role of Metropolitan Regions and raises questions for future studies and discussions around metropolitan governance, regional development, and European integration 2025-06-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/13227 Η Ελληνική εξωτερική πλιτική στην περίπτωση της κρίσης των Ιμίων (1996) Κάτσινα, Θεοδώρα Η παρούσα εργασία εξετάζει την κρίση των Ιμίων του 1996 ως κομβικό σημείο στην πορεία εξέλιξης των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αναλύοντας την υπόθεση μέσα από το θεωρητικό πλαίσιο του αναθεωρητισμού ως πάγια ιδεολογική αντίληψη της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Αρχικά παρουσιάζεται το ιστορικό και πολιτικό υπόβαθρο της κρίσης, καθώς και τα γεγονότα που οδήγησαν στην κλιμάκωσή της και την παραλίγο στρατιωτική σύρραξη. Στη συνέχεια, διερευνάται η έννοια του αναθεωρητισμού στις διεθνείς σχέσεις, με έμφαση στον τρόπο που η Τουρκία εφαρμόζει αυτή τη στρατηγική στο Αιγαίο, ώστε να κατανοηθεί πλήρως και η μετέπειτα επιθετικότητά της. Η μελέτη καταγράφει την ελληνική διπλωματική και στρατιωτική αντίδραση, καθώς και τις συνέπειες της κρίσης για τη διαμόρφωση των μεταγενέστερων ελληνοτουρκικών ισορροπιών στην περιοχή του Αιγαίου. Τέλος, διατυπώνονται τα κυριότερα εκκρεμή ελληνοτουρκικά ζητήματα, αλλά και παρατίθεται η προσπάθεια εξευρωπαϊσμού της γείτονας χώρας, ως πρωτοβουλία για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή. 2025-08-01T00:00:00Z