http://hdl.handle.net/11728/11503 Μεταπτυχιακό Θεολογικών Σπουδών 2026-04-05T17:13:39Z http://hdl.handle.net/11728/12444 Χριστιανικοί κανόνες περί προσωπικής καταστάσεως στην Ιορδανία και η επιρροή του Ισλαμικού νόμου Nahar-Khouri, Khader Ο γάμος είναι ένα από τα Ιερά Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μυστήρια, αφού με αυτό πραγματοποιείται η ένωση της ζωής του άνδρα και της γυναίκας με τον Χριστό. Ωστόσο, ο θεσμός της οικογένειας βρίσκεται κάτω από την απειλή της εκκοσμίκευσης και του ηθικού σχετικισμού πράγμα που επιβάλει την ανάγκη να προστατευθεί η ιερότητα του μυστηρίου. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η κατάσταση σε ισλαμικές χώρες στις οποίες ακόμη και το εκκλησιαστικό δίκαιο είναι έντονα επηρεασμένο από τον Ισλαμικό Νόμο όπως και το Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας. Η Χριστιανική κοινότητα της Ιορδανίας έχει να αντιμετωπίσει μια έντονη κατάσταση λόγω της εθιμικής και νομικής επιρροής από τη Shari’a. Η διπλωματική εργασία στοχεύει να προσεγγίσει συστηματικά το ζήτημα του γάμου υπό το πρίσμα αυτό και να κάνει γνωστή την κατάσταση που αφορά την Ορθόδοξη αραβόφωνη κοινότητα της Ιορδανίας στον ευρύτερο ελληνόφωνο κόσμο. Η μελέτη βασίζεται στη συγκριτική αναλυτική μέθοδο, η οποία επεκτείνεται στην εξέταση του κανονικού δικαίου και στη σύγκριση μεταξύ της Ορθόδοξης κανονικής παράδοσης στην Ιορδανία, και του Ισλαμικού νομικού πλαισίου για την προσωπική κατάσταση. Εξετάζεται πως οι οικογενειακοί κανόνες που περιλαμβάνονται στον Βυζαντινό Νόμο που εφαρμόζεται στην Ιορδανία είναι απηρχαιωμένοι, δεν συνάδουν απόλυτα με το πνεύμα του Κανονικού Δικαίου, και δεν μπορούν εύκολα να αντιμετωπίσουν προβλήματα της σημερινής εποχής. Επίσης εξετάζεται πως η Ορθόδοξη Χριστιανική προσέγγιση προς το μυστήριο του γάμου είναι απόλυτα διαφορετική από την ισλαμική προσέγγιση. Τέλος, εξετάζονται οι τρόποι που το Ισλάμ επηρεάζει τη ζωή και τις αντιλήψεις των Χριστιανών στα ζητήματα του οικογενειακού νόμου και ιδιαίτερα στο θέμα της κληρονομιάς. ENGLISH ABSTRACT: Marriage is one of the Holy Sacraments of the Orthodox Church and indeed it is considered one of the most important ones, since it is the union of the life of a man and a woman with Christ. However, the institution of the family is under the threat of secularisation and moral relativism, which underlines the need to protect the sanctity of the sacrament. The situation is particularly problematic in Islamic countries in which even canon law is strongly influenced by Islamic law (Shari’a). Such is the case of the Hashemite Kingdom of Jordan where the Christian community faces a tense situation due to the customary and legal influence of Shari'a. This thesis aims to systematically approach the issue of marriage in this light and to make the situation concerning the Orthodox Arabic-speaking community of Jordan known to the wider Greek-speaking world. Using a comparative analytical method, this study extends to an examination of canon law of the Orthodox Church, and a comparison between the Orthodox canonical tradition in Jordan and the Islamic legal framework on personal status. The study shows how the family rules contained in the Byzantine Law applied in Jordan are outdated, not fully in line with the spirit of Canon Law, and cannot easily address problems of the present day. The study also examines how the Orthodox Christian approach to the sacrament of marriage is radically different from the Islamic approach. Finally, the ways in which Islam influences the lives and perceptions of Christians in matters of family law, particularly on the issue of inheritance, are examined 2023-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/12252 Η μητρότητα υπό το πρίσμα των ευαγγελικών διηγήσεων Ράπτη Α., Δέσποινα Η παρουσία της γυναίκας στην Εκκλησιαστική ζωή και η διακονία της υπήρξε ανέκαθεν σημαντική και επεκτείνεται σε πολλούς τομείς. Στην αρχαία Εκκλησία μάλιστα το γυναικείο φύλο είχε αναλάβει περισσότερες αρμοδιότητες, κάτι που συν τω χρόνω ατόνησε για πολλούς λόγους (π.χ. καταχρήσεις αιρέσεων). Το Μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου όμως προβάλλει την ύψιστη διακονία του γυναικείου φύλου στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας, τ.έ. την μητρότητα, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ρόλους της γυναίκας, οι καρποί του οποίου φάνηκαν περίτρανα στην πορεία της χριστιανικής ιστορίας. Δεν είναι τυχαία η θέση που κατέχει στην εκκλησιαστική συνείδηση το Πρόσωπο της Παρθένου Μαρίας, η οποία συνδυάζοντας την αγνότητα με την μητρότητα αποτελεί το τέλειο πρότυπο κάθε πιστού, αναλόγως προς την επιλογή του όσον αφορά την προσωπική του ζωή. Αναφερόμενοι στην έννοια της «μητρότητας» δεν περιοριζόμαστε μονάχα στη φυσική διαδικασία του τοκετού, αλλά εστιάζουμε κυρίως στην ανατροφή των παιδιών και στην ηθική διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους, την οποία η μητέρα επηρεάζει καθοριστικά. Αν και η μητρότητα εξ ορισμού αποτελεί θετική έννοια, αναρωτιώμαστε: Είναι πάντα θετική η εικόνα της; Μήπως υπάρχουν και μελανές εκφράσεις της μητρικής ιδιότητας; Ποια είναι η ευθύνη της μητέρας στην ηθική διάπλαση του παιδιού; Υπάρχουν περιπτώσεις που η μητρική ιδιότητα μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά στην πνευματική πρόοδο του παιδιού; Στην Καινή Διαθήκη (και δη στα Ευαγγέλια που μας αφορούν) συναντούμε αρκετές έμμεσες και άμεσες αναφορές στην μητρότητα, είτε μέσω προσώπων, είτε μέσω διδασκαλιών και νουθετήσεων. Από αυτές τις αναφορές καταλήγουμε σε ηθικά συμπεράσματα για τη θεώρησή της στη χριστιανική σκέψη, διαχωρίζοντας τα παραδείγματα προς μίμηση από τα παραδείγματα προς αποφυγή. Ευελπιστούμε ότι η παρούσα μελέτη θα βάλει ένα μικρό λιθαράκι στην ερμηνευτική προσπάθεια ευαγγελικών διηγήσεων, κάποιες από τις οποίες κρύβουν λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες. 2022-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/12121 Το θεολογικό περιεχόμενο των ευχών των Μυσταγωγικών Κατηχήσεων του Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων Σαράντου Δαυίδ, Πανοσιολογιοτάτου Αρχιμανδρίτη Η παρούσα διπλωματική εργασία ενδιατρίβει στο θεολογικό περιεχόμενο των ευχών των πέντε Μυσταγωγικών Κατηχήσεων του Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, ο οποίος δια της θεολογικής ανάλυσης και ερμηνείας τόσο του τελετουργικού τυπικού όσο και των αναγνωσθεισών ευχών των Ιερών Μυστηρίων αποδεικνύεται επάξια μέγιστος λειτουργιολόγος και μυστηριολόγος της αρχαίας του Χριστού Εκκλησίας. Επιτακτική ανάγκη για τη σωτηρία του ανθρώπου αποτελεί η γνώση του θεολογικού περιεχομένου και των τρόπων τελέσεως των Αγίων Μυστηρίων. Ο καλύτερος καθοδηγητής στο έργο αυτό είναι ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, ο οποίος δια του λιτού θεολογικού λόγου του μας παρουσιάζει με μοναδική παραστατικότητα και αδιαμφισβήτητη πληρότητα ολόκληρο το τελετουργικό της αρχαίας Εκκλησίας. Οι Μυσταγωγικές Κατηχήσεις του Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων εξακολουθούν μετά από είκοσι αιώνες εκκλησιαστικής ζωής και ορθόδοξης παράδοσης να αποτελούν θησαυρό ανεκτίμητης αξίας. Ο Άγιος Κύριλλος διατυπώνει και αναλύει με περισσή παραστατικότητα τις φράσεις της απόταξης του Σατανά και της σύνταξης με τον Χριστό, οι οποίες έως και τις ημέρες μας εξακολουθούν να κατέχουν κεντρική θέση στην ακολουθίας της ονοματοδοσίας. Παράλληλα, προβαίνει σε θεολογική ανάλυση του περιεχομένου των σημαντικότερων ευχών του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και της ιερότερης στιγμής αυτής, ήτοι της Αγίας Αναφοράς, καθώς επίσης και σε θεολογική ανάλυση της Κυριακής Προσευχής («Πάτερ ἡμῶν»), η εκφώνηση της οποίας κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί πολύ σπουδαία πράξη για την Εκκλησία. Τέλος, από την θέση αυτή, αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω θερμά αμφότερους τους συμβούλους καθηγητές μου, τον κύριο Γεώργιο Φίλια και τον κύριο Γεώργιο Μαρτζέλο, αφενός για την δυνατότητα που μου παρείχαν να εντρυφήσω στο πολυσχιδές κατηχητικό έργο του Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, του σπουδαίου αυτού Πατέρα της Εκκλησίας με το εξίσου σπουδαίο συγγραφικό έργο και αφετέρου για τις πολύτιμες οδηγίες, τις πάντα καίριες επισημάνσεις και την αγαστή συνεργασία, τα οποία συνέβαλαν εν συνόλω στην πνευματική μου πρόοδο και την εξέλιξη της επιστημονικής μου σκέψης. 2022-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11728/12037 Η περί θανάτου και αναστάσεως θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης στις νεκρώσιμες ευχές της Εκκλησίας Σκούλικα, Σπυρίδωνος –Στεφάνου (π. Ευδόκιμου) Όλες οι θρησκείες και τα φιλοσοφικά ρεύματα στην προσπάθειά τους να δώσουν μία ικανοποιητική απάντηση στο προβληματισμό που προκαλεί το γεγονός του θανάτου, διαμόρφωσαν μία ποικιλία θεωριών, οι οποίες αφ’ ενός αιτιολογούν τον θάνατο και αφ’ ετέρου δίνουν κάποιες απαντήσεις για την κατάσταση στην οποία περιέρχεται ο νεκρός μετά από αυτόν. Οι τοποθετήσεις αυτές με τη σειρά τους, δημιούργησαν και αντίστοιχες παραδόσεις σχετικά με την αντιμετώπιση του νεκρού σώματος, την προσφορά των τελευταίων φροντίδων σε αυτό, καθώς και τον τρόπο ενταφιασμού του. Η μελέτη των αρχαίων πολιτισμών σε σημαντικό βαθμό εστιάζεται στα ταφικά τους έθιμα και τις απόψεις τους για το τι επακολουθεί μετά το γεγονός του θανάτου, όπως μαρτυρούνται οι απόψεις αυτές από τις συνήθειές τους σχετικά με την φροντίδα και την τιμή των νεκρών τους. Άλλωστε, τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που φανερώνουν το πώς αντιμετώπιζε ο κάθε λαός τους νεκρούς του, είναι ιδιαίτερα πλούσια και αποτελούν μία σημαντικότατη πηγή πληροφοριών για την γνωριμία με τον κόσμο του παρελθόντος. Οι πυραμίδες λόγου χάρη της Αιγύπτου και τα ταφικά μνημεία στον Ελληνικό χώρο, δίνουν σαφείς πληροφορίες για τις αντίστοιχες δοξασίες των συγκεκριμένων λαών σχετικά με τον θάνατο, καθώς και την πίστη τους στην ύπαρξη κάποιου διαφορετικού τρόπου ζωής μετά από αυτόν. 2021-01-01T00:00:00Z